MAY SARTON 100 JAAR GELEDEN GEBOREN

De Amerikaans schrijfster, dichteres en feministe werd 100 jaar geleden, op 3 mei 1912, geboren in de Gentse deelgemeente Wondelgem. Zij werd vooral bekend door haar cultroman “Mrs. Stevens hears the mermaids singing” (1965) en haar gedicht “Aids” (1988).

May Sarton werd in 1912 in Wondelgem geboren als Eléanore Marie Sarton; ze was de dochter van wetenschapshistoricus George Sarton (zie in het Lexicon). Ze werd opgevoed in Engeland, in Maine/USA en in België bij Céline Limbosch-Dangotte. Op school in Ukkel maakte ze kennis met Marie Closset (schrijversnaam Jean Dominique), haar levenslange “zielsverwante”.

Na een carrière in de New Yorkse theaterwereld en de verkenning van de culturele avant-garde in Parijs, debuteerde ze in 1929 in Poetry magazine en publiceerde 15 bundels poëzie, waaruit vooral haar gedicht Aids (in Silence now, 1988) veel wordt geciteerd.

Haar debuutroman is sterk beïnvloed door Virginia Woolf die ze via bioloog Julian Huxley (1887-1975) en zijn vrouw leerde kennen. Haar meest opgemerkte romans waren The single hound, een zoektocht naar de mysterieuze dichter Jean Latour (Jean Dominique!), Faithful are the wounds (1955), de indrukwekkende aanklacht tegen senator MacCarthy’s heksenjacht in de V.S., en de cultroman Mrs. Stevens hears the mermaids singing (1965), waarin ze zich als lesbienne heeft geout.

Bestsellers waren ook As we are now (1973), over de vernedering in bejaardentehuizen, en haar empathische dagboeken. Bijna al haar boeken en personages hadden een immense impact op het leven van vrouwen, nog aangezwengeld door haar autobiografie I knew a phoenix (1954). Ze stond als ontluikend meisje en jonge actrice ook model voor Johan Daisnes roman De neusvleugel der muze (1959).

Gent en Wondelgem komen in beeld in May Sartons The bridge of years (1946) en in A reckoning (1978), waarin ze via transposities het unieke “verloren paradijs van haar jeugd” in de Botestraat in Wondelgem schetst: “Misschien kwam dat omdat alle diepgaande vragen in die tijd waren gesteld. Wat ze ook zou worden, had toen zijn onuitwisbare stempel gedrukt.” Het “paradijs” verdween achter het Belgian Wood Center, nu Colruyt.

Dezelfde anekdotes en herinneringen aan die romantische cottage zijn in zuiverder vorm opgetekend in haar autobiografie I knew a phoenix (1954). Daar lezen we hoe het meubilair door May Sartons moeder nog speciaal voor het huis werd ontworpen, hoe de sprookjesachtige tuin op de 300 jaar oude eiken na door haar werd aangeplant en de hele familie op het spectaculaire “Gentse buitengoed” uitbundig kwam feesten.

De Sartons verlieten Wondelgem op 12 oktober 1914. May keerde tijdens haar schrijverscarrière één keer terug naar Gent, voor de oprichting van de George Sarton leerstoel en de tentoonstelling in de Gentse Universiteit in 1984, bij het honderste geboortejaar van haar vader. Ze werd er rondgeleid door jeugdvriend en dokter Michel Thiery (broer van Johan Daisne). In 1998 werd in Wondelgem een straat naar haar genoemd (tussen de Aalbessenstraat en de Zakstraat). May Sarton overleed aan borstkanker in 1995.

Meer info over May en haar vader George Sarton op deze website, in het Lexicon/ Auteurs/ Sarton. Over de betekenis van May Sarton en haar archief: http://www.nypl.org/blog/2012/04/12/happy-100th-may-sarton

Meer info over George Sarton, zie ook op internet: http://www.ugentmemorie.be/personen/sarton-george-1884-1956