BOEK MAETERLINCK UIT OSCAR WILDE€�S BIBLIOTHEEK IN KB NEDERLAND

De Koninklijke Bibliotheek heeft eind 2014 in haar collectie vijf boeken ontdekt die afkomstig zijn uit de privébibliotheek van Oscar Wilde (1854-1900). Wereldwijd zijn er slechts 42 boeken uit diens omvangrijke bibliotheek in openbare collecties bekend.

Oscar Wilde was bevriend met veel eigentijdse auteurs; van hen ontving hij vaak opdrachtexemplaren die opgenomen werden in zijn privécollectie. Zijn arrestatie op 4 april 1895 bezegelde het lot van zijn bibliotheek. Begin april 1894 drongen zijn schuldeisers aan op inbeslagname van zijn goederen en vanuit zijn huis in Tite Street in Londen werd op 24 april 1895 de hele bibliotheek geveild.

Onder de vijf boeken afkomstig uit deze verzameling zijn er drie exemplaren met een opdracht aan Oscar Wilde en twee boeken met een aantekening dat ze uit zijn bibliotheek komen. Eén van de gesigneerde exemplaren is een bundel van Maurice Maeterlinck, namelijk Alladine et Palomides, Intérieur, et La Mort de Tintagiles (Bruxelles, Edmond Deman, 1894). De bundel kreeg de ondertitel “trois petits drames pour marionnettes.” Maeterlinck gebruikte ‘marionetten’ als een metafoor om de psychologische en realistische drama’s die gangbaar waren aan het einde van de negentiende eeuw uit te dagen. De handgeschreven opdracht luidt: “à Oscar Wilde Hommage de M. Maeterlinck”. De opdracht van Maeterlinck is niet erg persoonlijk, de relatie tussen beide auteurs is wel van belang.

In de aanloop naar zijn eigen drama Salomé werd Wilde vertrouwd met Maeterlincks toneelstuk La princesse Maleine (1889). Het werd geprezen en gelezen in de kring van de symbolisten die Wilde in Parijs bezocht. Wilde schreef Salomé in het Frans tussen november en december 1891 in Parijs en werd enorm door La princesse Maleine beïnvloed. Al in oktober 1891 benaderde uitgever William Heinemann Wilde om een inleiding te schrijven op zijn in 1892 geplande uitgave van de Engelse vertaling van de stukken La princesse Maleine en L’intruse. Wilde had toen net zijn komedie Lady Windermere’s Fan af. Door de voorbereidingen voor de première op 22 februari 1892 kwam er van de inleiding nooit iets in huis.

Toen Wilde tijdens zijn gevangenschap toestemming kreeg om te lezen, vroeg hij ook naar Franstalige literatuur. Op een lijst met gevraagde werken bevindt zich het complete werk van Maeterlinck (Complete Letters of Oscar Wilde, p. 791-792: To Robert Ross: 6 april 1897 en Thomas Wright, Oscar’s Books, p. 321).

Na een verblijf in Napels in het gezelschap van Lord Alfred Douglas, vestigde Wilde zich in januari 1898 in Parijs en onderhield er contact met Maeterlinck en Georgette Leblanc. Van deze vriendschap zijn gedurende een korte periode in 1898 een aantal verwijzingen terug te vinden, onder meer in de verzamelde brieven van Oscar Wilde:

“On Friday I dine with the editior of L'Ermitage, that artistic revue, and Maeterlinck has conveyed to me his desire to meet me. He is now in London but is anxious I should call on his fiancée, Georgette Leblanc, an astonishing woman, now singing Sapho at the Opéra Comique in Calvé’s place. I am told she is one of the most brilliant and strange personalities in the world.” (Complete Letters of Oscar Wilde, p. 1079: To Robert Ross: 31 mei 1898)

In juni 1898 ging Wilde op uitnodiging van Georgette, Sapho van Jules Massenet in de Opéra Comique in Parijs zien. Wilde leek niet bijzonder onder de indruk van de muziek, wel van het acteertalent van Leblanc:

"Georgette Leblanc, Maeterlinck’s mistress, sent me seats last night for Sapho at the Opéra Comique. She is one of the most wonderful artists I ever saw. The music meandered aimlessly about, as Massenet’s usually does, with endless false alarms of a real melody, and incessant posing of themes that are not resolved into any development, but her acting was really a marvel." (Complete Letters of Oscar Wilde, p. 1083: To Robert Ross: begin juni 1898)

Maeterlinck, Georgette en Wilde dineerden ook samen in de woning van Maeterlinck en Leblanc, de Villa Dupont in een private weg die uitmondt in de rue Pergolèse:

“I dined with Maeterlinck and his wonderful mistress, Georgette Leblanc, the prima-donna of the Opéra Comique, a woman very like Sarah Bernhardt. They have a lovely little house, near the Bois de Boulogne – all white walls, and green furniture, and Burne-Jones photographs, heaps of books, … Art seems to him now a malady. And the Princesse Maleine an absurdity of his youth.” (Complete Letters of Oscar Wilde, p. 1090: To Robert Ross: juli 1898)

[Tine Englebert, 23 december 2014]

Referenties:

Blog door Paul van Capelleveen (3 december 2014)

Complete Letters of Oscar Wilde (ed. Merlin Holland and Rupert Hart-Davis, New York, Henry Holt and Company, 2000)

Maxime Benoît-Jeannin: Georgette Leblanc (1869-1941). Biographie (Bruxelles, Le Cri édition, 1998)

Thomas Wright: Oscar’s Books (London, Chatto & Windus, 2008)